सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यात पाण्याच्या टंचाईने त्रस्त झालेल्या तुळशी गावाने प्रशासनाचं लक्ष वेधण्यासाठी अनोखं आंदोलन केलं आहे. ग्रामस्थांनी गावाच्या प्रवेशद्वारावर ‘गाव विक्रीसाठी’ असा फलक लावला असून, त्यावर गावाची किंमत ‘पाणी’ अशी लिहिली आहे. फलकावर ‘अन्याय आणखी किती काळ सहन करायचा?’ असा सवालही करण्यात आला आहे.
७ हजार लोकसंख्या, तरी पाण्याची टंचाई
तुळशी गावाची लोकसंख्या सुमारे ७ हजार आहे. गावातील बहुतांश कुटुंबं शेती आणि पशुपालनावर अवलंबून आहेत. मात्र गेल्या अनेक वर्षांपासून गावाला पाणीटंचाईचा सामना करावा लागत असून, अनेकदा टँकरच्या पाण्यावर अवलंबून राहावं लागतं. यंदा कमी पावसामुळे परिस्थिती आणखी गंभीर झाली आहे.
२६ वर्षांपासून काम अपूर्ण
ग्रामस्थांच्या म्हणण्यानुसार, सीना-माढा उपसा सिंचन प्रकल्पाच्या सातव्या आणि आठव्या आउटलेटजवळील सुमारे ८०० मीटर खोदकामाचं काम २६ वर्षांपासून अपूर्ण आहे. हे काम पूर्ण झाल्यास तुळशीचा पाण्याचा प्रश्न कायमस्वरूपी कमी होऊ शकतो, असा ग्रामस्थांचा दावा आहे.
१४ तलाव-विहिरी कोरड्या
गावातील १४ तलाव आणि विहिरी कोरड्या पडल्याचं ग्रामस्थ सांगतात. त्यामुळे पिण्याच्या पाण्यासोबत शेती आणि पशुपालनावरही परिणाम झाला आहे. जल जीवन मिशनअंतर्गत काम झालं असलं तरी स्थानिक जलस्रोत आटल्यामुळे त्याचा अपेक्षित फायदा होत नसल्याची तक्रार आहे.
पाण्यासाठी आंदोलन
ग्रामस्थांनी १४ सप्टेंबर रोजी उपोषण सुरू केलं होतं. त्यानंतर माढा तहसील कार्यालयाबाहेर थाळी-नाद आंदोलन करण्यात आलं. समस्या सुटली नाही तर आंदोलन आणखी तीव्र करण्याचा इशारा ग्रामस्थांनी दिला आहे.
योजना आणि निधीची घोषणा
तुळशीसह आसपासच्या गावांना सीना-माढा योजनेतून पाणी देण्यासाठी यापूर्वी मंजुरी देण्यात आली आहे. याशिवाय तुळशीतील भवानी परकोलेशन टँकपर्यंत बंद पाइपलाइनद्वारे पाणीपुरवठ्यासाठी ९० लाख रुपयांच्या निधीची घोषणा करण्यात आली होती. मात्र प्रत्यक्ष कामाला अपेक्षित गती मिळत नसल्याची ग्रामस्थांची तक्रार आहे.
‘गाव विक्रीसाठी’ हा प्रतीकात्मक निषेध
‘गाव विक्रीसाठी’ हा फलक गाव विकण्याचा प्रत्यक्ष निर्णय नसून, पाण्याच्या गंभीर समस्येकडे सरकारचं लक्ष वेधण्यासाठी केलेला प्रतीकात्मक निषेध असल्याचं ग्रामस्थ सांगतात. आता सीना-माढा योजनेतील अपूर्ण काम कधी पूर्ण होतं आणि तुळशी गावाला कायमस्वरूपी पाणी कधी मिळतं, याकडे ग्रामस्थांचं लक्ष लागलं आहे.
