फ्रान्समध्ये आतापर्यंत प्राण्यांमध्ये आढळणाऱ्या शामोंडा विषाणूचा (Shamonda Virus) माणसामध्ये संसर्ग झाल्याचं पहिलं प्रकरण समोर आलं आहे. ल्योन शहरात उपचार घेणाऱ्या एका गंभीर आजाराने ग्रस्त रुग्णामध्ये हा विषाणू आढळला होता. ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला या रुग्णाचा मृत्यू झाला. या घटनेमुळे आरोग्य यंत्रणांचं लक्ष या विषाणूकडे वेधलं गेलं आहे. मात्र, सध्या सर्वसामान्य नागरिकांच्या आरोग्याला धोका असल्याचे कोणतेही संकेत आढळलेले नाहीत, असं फ्रान्सच्या आरोग्य अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केलं आहे.
संबंधित रुग्णाची रोगप्रतिकारशक्ती अत्यंत कमकुवत होती आणि त्याच्यावर गंभीर आजारासाठी उपचार सुरू होते. तपासादरम्यान त्याच्या जैविक नमुन्यांमध्ये शामोंडा विषाणू आढळला. रुग्णाच्या मेंदूशी संबंधित गुंतागुंत आणि विषाणूचा संसर्ग यांचा संबंध असण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. मात्र, विषाणूमुळेच रुग्णाचा मृत्यू झाला, असा अंतिम निष्कर्ष अद्याप काढण्यात आलेला नाही. रुग्णाला संसर्ग नेमका कसा झाला आणि त्याच्या प्रकृतीवर विषाणूचा किती परिणाम झाला, याचा तपास सुरू आहे.
प्राथमिक अंदाजानुसार, पूर्व फ्रान्समध्ये एखाद्या संक्रमित कीटकाने चावा घेतल्यामुळे रुग्णाला या विषाणूचा संसर्ग झाला असावा. विशेषतः Culicoides या अतिशय लहान, चावणाऱ्या कीटकामार्फत संसर्ग झाल्याची शक्यता तपासली जात आहे. हे कीटक प्राण्यांमध्ये शामोंडा विषाणूचा प्रसार करू शकतात. मात्र, रुग्णाला संसर्ग नेमका कुठे आणि कोणत्या परिस्थितीत झाला, हे अद्याप स्पष्ट झालेलं नाही. त्यामुळे या प्रकरणाचा सखोल तपास केला जात आहे.
शामोंडा हा Orthobunyavirus गटातील विषाणू आहे. १९६० च्या दशकात नायजेरियामध्ये गुरांमध्ये या विषाणूची पहिली नोंद झाली होती. त्यानंतर आफ्रिकेतील काही भागांमध्ये आणि जपानमध्येही प्राण्यांमध्ये त्याचा संसर्ग आढळला. हा विषाणू प्रामुख्याने गुरांसारख्या रवंथ करणाऱ्या प्राण्यांशी संबंधित आहे. संक्रमित चावणाऱ्या कीटकांच्या माध्यमातून त्याचा प्रसार होऊ शकतो. २०२६ मध्ये युरोपमध्ये प्राण्यांमध्ये या विषाणूची प्रकरणं आढळल्यानंतर फ्रान्ससह काही देशांमध्ये त्याच्या प्रसारावर लक्ष ठेवण्यात येत आहे. मानवामध्ये संसर्ग झाल्याची नोंद मात्र यापूर्वी झाली नव्हती.
प्राण्यांमध्ये शामोंडा विषाणूचा संसर्ग झाल्यास ताप, सुस्ती आणि अतिसार यांसारखी लक्षणं दिसू शकतात. काही प्रकरणांमध्ये दुभत्या जनावरांच्या दूध उत्पादनावरही परिणाम होऊ शकतो. मात्र, मानवामध्ये या विषाणूचा संसर्ग झाल्याचं हे पहिलंच ज्ञात प्रकरण असल्यामुळे माणसांमध्ये नेमकी कोणती लक्षणं दिसतात आणि त्याचे संभाव्य परिणाम काय असू शकतात, याबाबत अद्याप पुरेशी माहिती उपलब्ध नाही.
शामोंडा विषाणूचा माणसाकडून माणसामध्ये प्रसार होत असल्याचे सध्या पुरावे आढळलेले नाहीत. त्याचप्रमाणे सर्वसामान्य नागरिकांच्या आरोग्याला धोका असल्याचेही फ्रान्सच्या आरोग्य अधिकाऱ्यांनी सांगितलेलं नाही. मात्र, मानवी संसर्गाचं हे पहिलंच ज्ञात प्रकरण असल्यामुळे विषाणूचा प्रसार कसा होतो आणि त्याचा मानवी शरीरावर काय परिणाम होऊ शकतो, हे समजून घेण्यासाठी पुढील तपास महत्त्वाचा ठरणार आहे.
फ्रान्समधील आरोग्य अधिकारी प्रयोगशाळेतील चाचण्या, रुग्णाच्या संपर्कातील परिस्थिती आणि संभाव्य संसर्गस्रोतांचा अभ्यास करत आहेत. या तपासासाठी जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि युरोपियन सेंटर फॉर डिसीज प्रिव्हेन्शन अँड कंट्रोल (ECDC) यांच्याशीही समन्वय साधला जात आहे. त्यामुळे या घटनेवर आरोग्य यंत्रणांचं लक्ष असलं, तरी सध्याच्या उपलब्ध माहितीनुसार घबराट पसरवण्याचं कारण नाही. विषाणूचा मानवी संसर्ग आणि त्याचे संभाव्य परिणाम याबाबत अधिक स्पष्टता पुढील तपासातून मिळण्याची अपेक्षा आहे.
