पुण्यातील प्रसिद्ध सिंहगड किल्ल्यावर पावसाळा, शनिवार-रविवार आणि सुट्ट्यांच्या काळात मोठ्या प्रमाणात पर्यटकांची गर्दी होते. या गर्दीमुळे वाहतूक कोंडीसोबतच सुरक्षेचे प्रश्नही निर्माण होतात. त्यामुळे पर्यटकांची संख्या नियंत्रित करण्यासाठी पुणे वन विभागाने सिंहगडासाठी काही महत्त्वाचे नियम लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. आता किल्ल्याची ठरावीक क्षमता पूर्ण झाल्यानंतर अतिरिक्त पर्यटकांना प्रवेश दिला जाणार नाही.
गर्दी वाढली तर सिंहगडाचा प्रवेश तात्पुरता बंद
सिंहगडावर एकावेळी किती पर्यटक सुरक्षितपणे राहू शकतात, याची ‘कॅरिंग कॅपॅसिटी’ वैज्ञानिक पद्धतीने निश्चित करण्याचे काम प्रस्तावित आहे. ही क्षमता निश्चित झाल्यानंतर त्यानुसार पर्यटकांच्या प्रवेशावर नियंत्रण ठेवले जाणार आहे. विशेषतः पावसाळ्यात आणि सुट्टीच्या दिवशी पर्यटकांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढते. त्यामुळे गर्दी धोकादायक पातळीवर पोहोचल्यास काही काळासाठी किल्ल्यावरचा प्रवेश बंद केला जाऊ शकतो. वन विभाग आणि पोलिसांच्या कर्मचाऱ्यांकडून प्रवेशद्वारावर पर्यटकांची तपासणी आणि गर्दीचे नियमन केले जाणार आहे.
पुढे नोंदणी करूनच प्रवेश?
सिंहगडाची क्षमता निश्चित झाल्यानंतर पर्यटकांची नोंदणी करून प्रवेश देण्याची व्यवस्था करण्याचा प्रशासनाचा विचार आहे. यासाठी पर्यटकांची संख्या, वाहनांची संख्या आणि किल्ल्यावरील गर्दी यावर लक्ष ठेवण्यासाठी सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि AIवर आधारित डिजिटल निरीक्षण यंत्रणा उभारली जात आहे. याशिवाय पार्किंगची उपलब्धता, गर्दीची स्थिती आणि किल्ल्यावरील महत्त्वाची ठिकाणे यांची माहिती पर्यटकांना देण्यासाठी स्वतंत्र मोबाइल अॅप विकसित करण्याचे कामही सुरू आहे.
अनुचित प्रकार रोखण्यासाठी सुरक्षा वाढणार
सिंहगडावर यापूर्वी काही अनुचित घटनांवरून वाद निर्माण झाले होते. काही प्रकरणांमध्ये कायद्यानुसार गुन्हेही दाखल झाले आहेत. त्यामुळे अशा घटना पुन्हा घडू नयेत यासाठी गर्दीच्या ठिकाणी सुरक्षारक्षकांची संख्या वाढवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. प्रवेश नियंत्रणाच्या वेळी वन विभाग आणि पोलिसांच्या कर्मचाऱ्यांना पर्यटकांनी सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. नियमांचे पालन न करणाऱ्या किंवा कर्मचाऱ्यांशी असहकार्य करणाऱ्या पर्यटकांवर कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते.
पावसाळ्यात विशेष काळजी घेण्याचे आवाहन
पावसाळ्यात सिंहगड परिसरात रस्ते निसरडे होणे, चिखल, दरडी कोसळणे आणि घसरण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे पर्यटकांनी प्रशासनाच्या सूचनांकडे दुर्लक्ष करू नये. किल्ल्यावर किंवा परिसरात कचरा टाकणे, ऐतिहासिक वास्तूंचे नुकसान करणे, धोकादायक ठिकाणी जाणे, मद्यपान करून किल्ल्यावर प्रवेश करणे तसेच मोठ्या आवाजात संगीत वाजवणे टाळण्याच्या सूचना वन विभागाने दिल्या आहेत. त्यामुळे सिंहगडावर जाण्याचा बेत असेल, तर गर्दीच्या दिवसांमध्ये प्रवेशावर निर्बंध लागू शकतात, हे पर्यटकांनी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे. प्रशासनाच्या नियमांचे पालन करूनच किल्ल्यावर पर्यटनाचा आनंद घ्यावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
