नीट-यूजी आणि यूजीसी-नेटसह विविध परीक्षांमध्ये निर्माण झालेल्या प्रश्नांनंतर केंद्र सरकारने राष्ट्रीय चाचणी संस्थेच्या (NTA) परीक्षा प्रक्रियेत मोठे बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. प्रश्नपत्रिकांची सुरक्षा आणि तपासणी अधिक कडक करण्यासाठी नव्या उपाययोजना करण्यात येणार आहेत. याचाच एक भाग म्हणून परीक्षा प्रक्रियेशी संबंधित ६०० तज्ज्ञांना पॅनेलमधून हटवण्यात आले असून, त्यांच्या जागी नव्या तज्ज्ञांची नियुक्ती केली जात आहे. केंद्रीय शिक्षणमंत्री प्रल्हाद जोशी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत NTAच्या कामकाजाचा आढावा घेण्यात आला. परीक्षांमध्ये कोणत्याही प्रकारच्या त्रुटी किंवा गैरप्रकारांना वाव मिळू नये, यासाठी प्रश्नपत्रिका तयार करण्यापासून ते अंतिम स्वरूप देण्यापर्यंतची प्रक्रिया अधिक सुरक्षित करण्यावर भर देण्यात आला.
प्रश्नपत्रिकांसाठी चारस्तरीय तपासणी
NTAचे महासंचालक अभिषेक सिंह यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आता प्रश्नपत्रिकांसाठी चारस्तरीय तपासणी व्यवस्था लागू केली जाणार आहे. त्यामुळे प्रश्नपत्रिकांमध्ये चुकीचे प्रश्न, मुद्रणातील त्रुटी किंवा इतर समस्या राहण्याची शक्यता कमी करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. परीक्षा प्रक्रियेतील पथकाचीही फेररचना करण्यात आली आहे. जुन्या पॅनेलमधील ६०० तज्ज्ञांना हटवून त्यांच्या जागी नव्या तज्ज्ञांची निवड केली जात आहे. याशिवाय पुढील दोन ते तीन आठवड्यांत २० ते २५ अधिकाऱ्यांची नियुक्ती करण्याची तयारी सुरू असल्याचे सांगण्यात आले.
नीट-यूजी आणि यूजीसी-नेटच्या वादानंतर निर्णय
NTAच्या परीक्षा व्यवस्थेत हे बदल करण्यामागे मागील काही काळात झालेल्या वादांची पार्श्वभूमी आहे. नीट-यूजी पेपरफुटी प्रकरण आणि त्यानंतर निर्माण झालेल्या परीक्षा व्यवस्थेवरील प्रश्नांमुळे NTAच्या कार्यपद्धतीवर मोठी टीका झाली होती. त्यानंतर यूजीसी-नेटच्या प्रश्नपत्रिकांमध्येही काही त्रुटी समोर आल्या. या घटनांमुळे परीक्षा घेण्याची पद्धत, प्रश्नपत्रिकांची गोपनीयता आणि तपासणी यंत्रणा अधिक सक्षम करण्याची गरज व्यक्त केली जात होती. त्यानुसार आता NTAच्या संपूर्ण परीक्षा व्यवस्थेचा टप्प्याटप्प्याने आढावा घेतला जात आहे.
NTAच्या कार्यालयातही सुरक्षा वाढणार
परीक्षा प्रक्रियेसोबतच NTAच्या कार्यालयांची सुरक्षा व्यवस्थाही मजबूत केली जाणार आहे. NTAची कार्यालये नव्या जागेत स्थलांतरित करण्याची प्रक्रिया वेगाने सुरू करण्यात येणार आहे. या ठिकाणी सीआयएसएफच्या पथकांमार्फत सुरक्षा व्यवस्था ठेवण्याची योजना आहे. प्रश्नपत्रिकांची निर्मिती, साठवणूक आणि परीक्षा प्रक्रियेशी संबंधित संवेदनशील माहिती सुरक्षित राहावी, यासाठी पायाभूत सुविधांमध्येही सुधारणा करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
परीक्षा व्यवस्थेवरील विश्वास पुन्हा मिळवण्याचे आव्हान
देशातील नीट-यूजी, जेईई, यूजीसी-नेट यांसारख्या महत्त्वाच्या परीक्षांचे आयोजन NTAकडून केले जाते. त्यामुळे या संस्थेच्या कामकाजातील पारदर्शकता आणि विश्वासार्हता विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. गेल्या काही काळातील वादांच्या पार्श्वभूमीवर NTAची परीक्षा व्यवस्था अधिक सुरक्षित, पारदर्शक आणि त्रुटीमुक्त करण्याचे मोठे आव्हान केंद्र सरकारसमोर आहे. आता नव्या तज्ज्ञांची नियुक्ती आणि चारस्तरीय प्रश्नपत्रिका तपासणी यंत्रणेमुळे परीक्षा व्यवस्थेत नेमका किती फरक पडतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
