राजकारणात ‘सोशल इंजिनीअरिंग’ हा शब्द तुम्ही अनेकदा ऐकला असेल. जातीय, सामाजिक किंवा राजकीय समीकरणे जुळवून सत्ता मिळवण्याच्या रणनीतीला नेहमीच महत्त्व दिले जाते. मात्र, महाराष्ट्राच्या राजकारणात आता एका नव्या आणि वेगळ्या संकल्पनेची चर्चा सुरू झाली आहे. राज्याच्या महिला व बालविकास राज्यमंत्री मेघना साकोरे-बोर्डीकर यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याविषयी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण दृष्टिकोन मांडला आहे. त्यांच्या मते, देवेंद्र फडणवीस हे केवळ राजकारण करणारे नेते नसून, समाजाच्या भविष्याची पायाभरणी करणारे खरे ‘सोशल इन्फ्रामॅन’ आहेत.
पायाभूत सुविधांच्या पलीकडचा विकास
आतापर्यंत महाराष्ट्राच्या विकासाची चर्चा करताना रस्ते, पूल, मेट्रो, द्रुतगती महामार्ग आणि औद्योगिक गुंतवणूक यांसारख्या सिमेंट-काँक्रीटच्या प्रकल्पांचाच प्रामुख्याने उल्लेख होत असे. याच कारणामुळे देवेंद्र फडणवीस यांना अनेकदा ‘इन्फ्रामॅन’ म्हणून ओळखले जाते. मात्र, मेघना साकोरे-बोर्डीकर यांनी या ओळखीला एक नवा आयाम दिला आहे. त्यांच्या मते, एखादे राज्य केवळ भौतिक सुविधांनी मोठे होत नाही. मजबूत समाज घडवण्यासाठी शिक्षण, आरोग्य, महिला सक्षमीकरण, बालविकास आणि सामाजिक सुरक्षा यांची पायाभूत व्यवस्था उभारणे अधिक महत्त्वाचे असते. फडणवीस यांनी समाजाची विभागणी करून राजकारण करण्याऐवजी समाजाचा पाया मजबूत करण्यावर भर दिला आहे, असे बोर्डीकर यांनी स्पष्ट केले आहे.
सामाजिक पायाभूत व्यवस्थेचे बळकटीकरण
देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली राबवण्यात आलेल्या धोरणांचा केंद्रबिंदू नेहमीच सर्वसामान्य नागरिक राहिला आहे. यामध्ये प्रामुख्याने खालील बाबींवर भर देण्यात आला आहे,
महिला सक्षमीकरण: महिलांचे आर्थिक स्वातंत्र्य, ‘लाडकी बहीण योजना’ आणि महिला सुरक्षेसाठी उभारण्यात आलेली मजबूत यंत्रणा.
बालकल्याण व आरोग्य: अंगणवाड्यांचे आधुनिकीकरण, पोषण अभियान, मिशन वात्सल्य आणि आरोग्य सुविधांचा विस्तार.
शेतकरी व सर्वसामान्य हित: शेतकर्यांची कर्जमाफी, महिला शेतकरी ओळख, वीजबिल माफी आणि ज्येष्ठांचे संरक्षण.
शिक्षण व कौशल्य विकास: युवकांसाठी रोजगाराच्या संधी आणि दर्जेदार शिक्षणाचा प्रसार.
राज्यमंत्री मेघना साकोरे-बोर्डीकर यांच्या या विधानामुळे महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळात ‘सोशल इन्फ्रामॅन’ हा नवीन शब्द चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरला आहे. राजकीय समीकरणे जोडण्यापेक्षा समाजातील प्रत्येक घटकाचे जीवन अधिक सुरक्षित, सन्मान्य आणि सक्षम बनविणाऱ्या धोरणांना प्राधान्य देणारे नेतृत्व, अशी फडणवीस यांची प्रतिमा यातून समोर येते. आता भौतिक विकासासोबतच सामाजिक सुरक्षिततेच्या या नव्या नरेटिव्हला महाराष्ट्राच्या राजकारणात किती मोठे स्थान मिळते, हे आगामी काळच ठरवेल.
टीम लगावबत्ती
