नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय – Directorate General of Civil Aviation (DGCA) – यांनी विमान तिकीट परताव्याच्या नियमांत महत्त्वपूर्ण बदल जाहीर केले आहेत. या नव्या नियमांमुळे प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळणार असून, बुकिंग केल्यानंतर ठराविक कालावधीत तिकीट विनादंड रद्द करण्याची किंवा बदल करण्याची सुविधा मिळणार आहे.
नव्या नियमानुसार, प्रवासी तिकीट आरक्षित केल्यापासून ४८ तासांच्या आत कोणतेही अतिरिक्त शुल्क न भरता तिकीट रद्द करू शकतात किंवा त्यात बदल करू शकतात. मात्र ही सवलत काही अटींवर लागू असेल. देशांतर्गत प्रवासासाठी ही सुविधा तेव्हाच लागू होईल, जेव्हा प्रवासाची तारीख बुकिंगपासून किमान सात दिवसांनी असेल. आंतरराष्ट्रीय प्रवासासाठी प्रवासाची तारीख बुकिंगनंतर किमान १५ दिवसांनी असणे आवश्यक आहे.
तसेच, जर प्रवाशाने एअरलाइनच्या अधिकृत वेबसाइटवरून थेट तिकीट बुक केले असेल आणि बुकिंगनंतर २४ तासांच्या आत नावातील चूक निदर्शनास आणून दिली, तर त्याच व्यक्तीच्या नावातील दुरुस्तीसाठी एअरलाइन्स कोणतेही अतिरिक्त शुल्क आकारू शकणार नाहीत.
ट्रॅव्हल एजंट किंवा ऑनलाइन पोर्टलमार्फत तिकीट खरेदी केले असल्यास, परतावा देण्याची अंतिम जबाबदारी एअरलाइन्सचीच असेल, असे DGCAने स्पष्ट केले आहे. परतावा प्रक्रिया १४ कामकाजाच्या दिवसांत पूर्ण करणे बंधनकारक असेल. वैद्यकीय आणीबाणीच्या प्रसंगी तिकीट रद्द करण्याच्या नियमांमध्येही अधिक लवचिकता देण्यात आली आहे.
DGCAच्या आकडेवारीनुसार, डिसेंबर २०२५ मध्ये विमान कंपन्यांकडे आलेल्या २९,२१२ तक्रारींपैकी सुमारे ७.५ टक्के तक्रारी परताव्याशी संबंधित होत्या. भारत ही जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी विमान वाहतूक बाजारपेठ असून, २०२५ मध्ये देशांतर्गत विमान कंपन्यांनी १६.६९ कोटींहून अधिक प्रवाशांची वाहतूक केली आहे. या नव्या नियमांमुळे प्रवाशांच्या हक्कांना अधिक बळ मिळणार आहे.
