नोव्हेंबर महिन्याच्या सुरुवातीपासून सर्वसामान्यांच्या आर्थिक नियोजनाशी संबंधित काही महत्त्वाच्या गोष्टींकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. पेन्शनधारकांसाठी जीवन प्रमाणपत्र, करदात्यांसाठी ITR भरण्याची अंतिम मुदत आणि एलपीजी सिलिंडरच्या किमती यांसारख्या मुद्द्यांचा यात समावेश आहे. याशिवाय, फिक्स्ड डिपॉझिट म्हणजेच FD मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांनीही बँकांच्या व्याजदरांवर लक्ष ठेवावे. सरकारी पेन्शनधारकांसाठी नोव्हेंबर महिना महत्त्वाचा असतो. पेन्शन नियमित सुरू राहण्यासाठी दरवर्षी जीवन प्रमाणपत्र (Life Certificate) सादर करणे आवश्यक आहे. बहुतांश पेन्शनधारकांना 1 नोव्हेंबर ते 30 नोव्हेंबरदरम्यान ही प्रक्रिया पूर्ण करता येते. तर 80 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी जीवन प्रमाणपत्र सादर करण्याची सुविधा 1 ऑक्टोबरपासून सुरू होते. हे प्रमाणपत्र संबंधित बँकेत जाऊन किंवा उपलब्ध डिजिटल सुविधेचा वापर करून सादर करता येते. त्यामुळे पेन्शनधारकांनी निर्धारित मुदतीत ही प्रक्रिया पूर्ण करावी.
आयकर रिटर्न भरणाऱ्या करदात्यांसाठीही महत्त्वाची माहिती आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 अर्थात असेसमेंट इयर 2026-27 साठी टॅक्स ऑडिट लागू असलेल्या पात्र करदात्यांची ITR दाखल करण्याची अंतिम मुदत 31 ऑक्टोबरवरून वाढवून 21 नोव्हेंबर 2026 करण्यात आली आहे. मात्र, ही मुदतवाढ सर्व करदात्यांना लागू नाही. ITR-1 आणि ITR-2 दाखल करणाऱ्या बहुतांश पगारदार करदात्यांची नियमित अंतिम तारीख 31 जुलै 2026 होती. पात्र करदात्यांना नियमानुसार 31 डिसेंबरपर्यंत विलंबित रिटर्न दाखल करता येऊ शकतो. दरम्यान, 1 नोव्हेंबरला एलपीजी सिलिंडरच्या किमतींमध्ये बदल होण्याची शक्यता आहे. तेल कंपन्या दर महिन्याच्या पहिल्या दिवशी घरगुती आणि व्यावसायिक गॅसच्या दरांचा आढावा घेतात. त्यामुळे सिलिंडर महाग होणार की स्वस्त, हे अधिकृत घोषणेनंतरच स्पष्ट होईल.
FD मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांनीही बँकांच्या व्याजदरांवर लक्ष ठेवावे. बँका ठेवींच्या मुदतीनुसार व्याजदर बदलू शकतात. त्यामुळे नवीन FD सुरू करताना किंवा जुन्या ठेवीचे नूतनीकरण करताना व्याजदर आणि अटी तपासून घेणे फायदेशीर ठरेल. नोव्हेंबरमध्ये आर्थिक व्यवहारांचे नियोजन करताना या महत्त्वाच्या तारखा लक्षात ठेवा आणि आवश्यक माहिती संबंधित विभाग किंवा बँकेकडून तपासून घ्या. यामुळे संभाव्य अडचणी टाळण्यास मदत होईल आणि आर्थिक निर्णय घेताना योग्य माहितीचा आधार मिळेल.
