केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी 2026 च्या केंद्रीय अर्थसंकल्प सादरीकरणाच्या दिवशी पारंपरिक कांजीवरम सिल्क साडी नेसली. हे त्यांचे सलग नववे बजेट असून, प्रत्येक बजेटच्या दिवशी वेगवेगळ्या राज्यांच्या हस्तकलेशी जोडलेली साडी नेसण्याची परंपरा त्यांनी जाणीवपूर्वक जपली आहे. यंदा त्यांनी निवडलेली साडी तमिळनाडूच्या कांचीपुरम येथील आहे. विशेष म्हणजे, येत्या काही महिन्यांत तमिळनाडूमध्ये विधानसभा निवडणुका होणार असून, या पार्श्वभूमीवर ही निवड राजकीय आणि सांस्कृतिक दृष्टिकोनातूनही महत्त्वाची मानली जात आहे.
साडीचा रंग, डिझाइन आणि लूक
निर्मला सीतारमण यांनी परिधान केलेली कांजीवरम साडी जांभळट-मॅजेंटा रंगाची आहे. साडीवर हलक्या सोनसळी-तपकिरी रंगाचे चेक्स, ज्यांना पारंपरिक भाषेत ‘कट्टम’ डिझाइन म्हणतात, दिसून येतात. या साडीला कॉफी ब्राऊन रंगाची जाड आणि आकर्षक बॉर्डर देण्यात आली आहे. जरी आणि धाग्यांच्या सूक्ष्म कामामुळे साडीचा लूक अधिक उठावदार दिसतो. पिवळ्या रंगाच्या ब्लाऊजसोबत ही साडी परिधान करून त्यांनी परंपरा आणि साधेपणा यांचा सुंदर समतोल साधला.
कांजीवरम साडीचा ऐतिहासिक वारसा
कांजीवरम साडी ही भारतातील सर्वात जुनी आणि प्रतिष्ठित रेशमी साड्यांपैकी एक मानली जाते. तमिळनाडूतील कांचीपुरम या ऐतिहासिक शहरातून या साडीचा उगम झाला. हजारो वर्षांपासून येथे हातमागावर शुद्ध रेशमाच्या साड्या विणल्या जात आहेत. मंदिरांची नगरी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कांचीपुरमच्या स्थापत्यकलेचा प्रभाव या साड्यांच्या डिझाइनमध्ये स्पष्टपणे दिसतो. कांजीवरम साडीची सर्वात मोठी ओळख म्हणजे तिचा जाड बॉर्डर आणि मंदिर-डिझाइन. शुद्ध रेशम आणि जरीच्या वापरामुळे ही साडी वजनदार असते, पण तितकीच भव्यही दिसते. ही साडी केवळ सौंदर्यासाठीच नाही, तर मजबुतीसाठीही प्रसिद्ध आहे. योग्य काळजी घेतल्यास कांजीवरम साडी अनेक वर्षे, अगदी पिढ्यान्-पिढ्या वापरता येते. त्यामुळेच लग्न, सण-उत्सव आणि मोठ्या समारंभांमध्ये या साडीला विशेष स्थान आहे.
बजेट दिवशी साडी नेसण्याची निर्मला सीतारमण यांची परंपरा
2019 मध्ये अर्थमंत्री म्हणून पहिल्यांदा बजेट सादर करताना निर्मला सीतारमण यांनी पिंक रंगाची मंगलगिरी साडी परिधान केली होती. त्यानंतर 2020 मध्ये पिवळ्या रंगाची रेशमी साडी, 2021 मध्ये तेलंगणाची पचंपल्ली इकॅट साडी, 2022 मध्ये ओडिशाची बॉमकाई साडी, 2023 मध्ये लाल रंगाची मंदिर बॉर्डर असलेली साडी, 2024 मध्ये टुस्सर सिल्क साडी आणि 2025 मध्ये मधुबनी कलेची साडी त्यांनी निवडली होती. 2026 मध्ये कांजीवरम साडीची निवड करून त्यांनी पुन्हा एकदा दक्षिण भारतीय हस्तकलेला केंद्रस्थानी आणले आहे.
साडीमागचा सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक संदेश
निर्मला सीतारमण यांची बजेट दिवसाची साडी ही केवळ फॅशनचा भाग नसून, भारताच्या विविध राज्यांतील हातमाग, कारागीर आणि पारंपरिक कलेला दिलेला सन्मान आहे. देशाच्या अर्थकारणावर चर्चा होत असताना, भारतीय संस्कृती, परंपरा आणि स्थानिक हस्तकला जागतिक स्तरावर पोहोचवण्याचा हा एक सूक्ष्म पण प्रभावी संदेश मानला जातो.
